Το έργο ΤΑΠΤοΚ – Στρατηγική Τοπικής Ανάπτυξης με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων στις Περιφερειακές Ενότητες Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας στοχεύει στη δημιουργία ισχυρών, συνδεδεμένων και ανθεκτικών αγροτικών κοινοτήτων με διακριτή τοπική ταυτότητα. Η περιοχή παρέμβασης αφορά όλες τις τοπικές και δημοτικές ενότητες εκτός από τη Δημοτική κοινότητα Ιωαννιτών και περιλαμβάνει 145.914 κατοίκους.
H στρατηγική του τοπικού προγράμματος που θα εφαρμοστεί στην περιοχή παρέμβασης στοχεύει να συμβάλλει στην ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας με την επίλυση των τοπικών αναπτυξιακών προβλημάτων διαφορετικών τομέων μέσω δράσεων πολυτομεακού χαρακτήρα, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά και συνεργατικά μεταξύ τους. Ειδικότερα, οι στόχοι του τοπικού προγράμματος είναι οι εξής:
ΣΤ 1: Εργασιακή ενδυνάμωση νέων, γυναικών και επαγγελματιών αγροτών των ορεινών και απομονωμένων Δημοτικών Ενοτήτων της περιοχής παρέμβασης
ΣΤ 2: Δημιουργία ανταγωνιστικών βιώσιμων επιχειρήσεων και προϊόντων βιοτεχνίας, στηριγμένα στη διαφοροποίηση και την καινοτομία με τη χρήση νέων τεχνολογιών, τη στροφή προς τις εξαγωγές και την προστασία του περιβάλλοντος.
ΣΤ 3: Παραγωγή τοπικών προϊόντων του αγροδιατροφικού και δασοκομικού κλάδου, τα οποία θα είναι ποιοτικά, ανταγωνιστικά και πιστοποιημένα, με διαφοροποίηση των χαρακτηριστικών τους και με στόχο την διακριτή τοπική ταυτότητα καθώς και την αύξηση της προστιθέμενης αξίας.
ΣΤ 4: Τουρισμός υψηλής ποιότητας και ειδικών μορφών που θα οδηγήσει στην αύξηση των επισκεπτών και ιδιαίτερα επισκεπτών αυτών με ειδικά ενδιαφέροντα υψηλού επιπέδου και ευαισθητοποιημένων σε ότι αφορά το σεβασμό στο χώρο γενικότερα, καθώς και επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.
ΣΤ 5: Δημιουργία συνεργασιών και δικτυώσεων μεταξύ διαφορετικών φορέων, περιοχών εταίρων και κρατών προκειμένου την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την προώθηση της καινοτομίας (κοινωνικής, ψηφιακής κ.λ.π.) για την ανάδειξη της τοπικής ταυτότητας της περιοχής.
ΣΤ 6: Διασύνδεση των τριών τομέων της οικονομίας με απώτερο σκοπό την αυτοτροφοδοτούμενη ανάπτυξη.
ΣΤ 7: Τόνωση εξαγωγών και παροχή ποιοτικότερων υπηρεσιών μέσω συνεργασιών και δικτυώσεων.
ΣΤ 8: Βελτίωση της ζωής στην ύπαιθρο και συγκράτηση του πληθυσμού νέων ηλικιών στην περιοχή με παράλληλη εξομάλυνση της δημογραφικής πυραμίδας, ως προς την κατανομή των ηλικιών, και του ποσοστού του ενεργού πληθυσμού στο συνολικό πληθυσμό της περιοχής.
ΣΤ 9: Αναβάθμιση των υποδομών και ενίσχυση υποδομών και βασικών υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση του τοπικού πληθυσμού, τη συγκράτηση των νέων ηλικιών και την αύξηση της επιχειρηματικότητας στους ορεινούς όγκους.
ΣΤ 10: Διατήρηση, ανάδειξη και αξιοποίηση του απαράμιλλου φυσικού περιβάλλοντος και διασύνδεσή του με την τοπική οικονομία.
ΣΤ 11: Προστασία και βιώσιμη διαχείριση του οικιστικού και πολιτιστικού πλούτου, για την ενίσχυση της τοπικής ταυτότητας .
ΣΤ 12: Αύξηση της ευαισθητοποίησης του πληθυσμού σε ζητήματα που φυσικού και του πολιτιστικού περιβάλλοντος
ΣΤ 13: Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του τοπικού πληθυσμού σε θέματα επιχειρηματικότητας, ανάπτυξης συνεργασιών, καθώς και προστασίας και ανάδειξης του φυσικού του πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Οι ανωτέρω 13 στόχοι οδηγούν:
- στην ανάπτυξη της τοπικής επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας,
- στην προστασία και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος και των πολιτιστικών πόρων,
- στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της καταπολέμησης κοινωνικών ανισοτήτων και διακρίσεων
- στην ανάπτυξη συνεργασιών
και συνοψίζονται στον κεντρικό Στρατηγικό Στόχο του Τοπικού προγράμματος που είναι:
Ισχυρές, συνδεδεμένες, ανθεκτικές, ευημερούσες αγροτικές κοινότητες με διακριτή τοπική ταυτότητα.
Προς επίτευξη των παραπάνω στόχων έχουν σχεδιαστεί και θα εφαρμοστούν, υπο-παρεμβάσεις ενίσχυσης έργων τοπικής ανάπτυξης δημόσιου και ιδιωτικού χαρακτήρα καθώς και ανάπτυξης διατοπικών και διακρατικών συνεργασιών.
Οι υπο-παρεμβάσεις ιδιωτικού χαρακτήρα απευθύνονται σε ιδιώτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) και αφορούν ενίσχυση επιχειρήσεων (ιδρύσεις – εκσυγχρονισμούς – επεκτάσεις) για την ενδυνάμωση της τοπικής κοινωνίας, την εκπαίδευση του τοπικού πληθυσμού και τη δημιουργία δικτύων και συνεργασιών μεταξύ επιχειρήσεων.
Αντίστοιχα οι υπο-παρεμβάσεις δημόσιου χαρακτήρα συμβάλουν με άμεσο ή έμμεσο τρόπο στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και απευθύνονται σε τοπικούς φορείς δημοσίου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα, τοπικούς συλλόγους και οργανισμούς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Περιλαμβάνουν τις εξής κατηγορίες δράσεων οι οποίες ειδικεύονται σε υπο- παρεμβάσεις:
- Ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας (ιδιωτικού χαρακτήρα)
1.1: Ενίσχυση μεταποιητικών μονάδων για την παραγωγή γεωργικών προϊόντων
1.2: Ενίσχυση μεταποιητικών μονάδων για την παραγωγή μη γεωργικών προϊόντων.
1.3: Ενίσχυση μονάδων του δασοκομικού τομέα
1.4 Ενίσχυση επιχειρήσεων στους τομείς της βιοτεχνίας, χειροτεχνίας και παραγωγής ειδών μετά την 1η μεταποίηση
1.5: Ενίσχυση επιχειρήσεων του τουριστικού κλάδου
1.6: Ενίσχυση επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών
- Εκπαίδευση του τοπικού πληθυσμού (ιδιωτικού χαρακτήρα)
2.2: Εκπαίδευση τοπικού πληθυσμού στον 2-γενή τομέα
- Ενδυνάμωση του τοπικού κοινωνικού ιστού (δημόσιου χαρακτήρα)
3.1 Ενίσχυση βασικών υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση του τοπικού πληθυσμού (παιδικοί σταθμοί, χώροι άθλησης, πολιτιστικά κέντρα κ.λπ.)
3.2 Ενίσχυση βασικών υπηρεσιών που στοχεύουν στην κοινωνική ένταξη, την καταπολέμηση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού και την ενσωμάτωση προσφύγων / μεταναστών
- Βελτίωση ποιότητας ζωής του τοπικού πληθυσμού (δημόσιου χαρακτήρα)
4.1 Έργα υποδομών μικρής κλίμακας
4.2 Ενίσχυση υπηρεσιών και υποδομών αναψυχής, ανάπλασης, τουριστικών πληροφοριών και λοιπών υποδομών μικρής κλίμακας
- Διατήρηση και βελτίωση των πολιτιστικών στοιχείων (δημόσιου χαρακτήρα)
5.1 Ενίσχυση πολιτιστικών ή αθλητικών εκδηλώσεων
5.2 Ενίσχυση μελετών, υπηρεσιών και υποδομών που συνδέονται με τον πολιτισμό και την αποκατάσταση και αναβάθμιση της πολιτιστικής κληρονομιάς
- Προστασία και ανάδειξη φυσικού περιβάλλοντος (δημόσιου χαρακτήρα)
6.1 Έργα αναβάθμισης του φυσικού περιβάλλοντος με σκοπό την ανάδειξη αυτών
6.2 Έργα πράσινων υποδομών “green infrastructure” για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κινδύνων από φυσικές καταστροφές
- Δικτύωση και συνεργασία (ιδιωτικού χαρακτήρα)
7.1: Συνεργασία μεταξύ μικρών τοπικών επιχειρήσεων
7.2: Συνεργασία μεταξύ τοπικών δημόσιων ή/και ιδιωτικών φορέων ή/και ΜΚΟ για την κοινωνική ή / και πολιτιστική ή / και περιβαλλοντική προστασία και αναβάθμιση της περιοχής, την προώθηση της υγιεινής διατροφής και της μείωσης σπατάλης τροφίμων.
7.3: Έξυπνα Χωριά: συνεργασία για την ολιστική και καινοτόμο ανάπτυξη των χωριών
- Διατοπική και διακρατική συνεργασία
8.1 Σχέδια διατοπικής συνεργασίας
8.2 Σχέδια διακρατικής συνεργασίας
Σύμφωνα με την τοπική στρατηγική, οι διατοπικές συνεργασίας αποσκοπούν στην υλοποίηση σχεδίων συνεργασίας με άλλες ελληνικές ΟΤΔ που συνδέονται με το περιβάλλον και τις πολιτιστικές διαδρομές καθώς και γεγονότα γύρω από αυτές. Συνδέονται ακόμη με την τοπική ιστορία και λαογραφία του τόπου σε μια προσπάθεια αναβίωσης μορφών του λαϊκού πολιτισμού ή/και παραδοσιακών τεχνικών/εφαρμοσμένων τεχνών, με την άυλη πολιτιστική κληρονομιά και τέλος με την ανάδειξη και προβολή των συνεργαζόμενων Γεωπάρκων – αναγνωρισμένων από την UNESCO.
Αντίστοιχα οι διακρατικές συνεργασίες αποσκοπούν στην συνεργασία μεταξύ ΟΤΔ της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την υλοποίηση σχεδίων συνεργασίας σε τομείς που συνδέονται με την αγροδιατροφή – γαστρονομία, την πολιτιστική ταυτότητα των περιοχών και τον τουρισμό, καθώς και σχέδια συνεργασίας πολιτιστικών διαδρομών που συνδέονται με τη διαχρονική θεατρική παράδοση κυρίως της Μεσογείου.
Η ένταση ενίσχυσης για τις υπο-παρεμβάσεις ιδιωτικού χαρακτήρα μέσω της χρήσης διαφόρων κανονισμών ανέρχεται έως το 65% εκτός των 7.1 που ανέρχεται στο 90% και των 7.2 & 7.3 που ανέρχεται στο 100%.
Το ύψος του επιλέξιμου προϋπολογισμού δύναται να ανέλθει έως τις 300.000,00 € εκτός της υπο-παρέμβασης 1.1 που δύναται να ανέλθει έως τις 400.000,00 €.
Για τις υπο-παρεμβάσεις 7.1, 7.2 και 7.3 το ύψος του επιλέξιμου προϋπολογισμού ανέρχεται στις 40.000,00 € και για την υπο-παρέμβαση 2.2 στις 20.000,00 €.
Η ένταση ενίσχυσης για τις υπο-παρεμβάσεις δημόσιου χαρακτήρα ανέρχεται στο 100% καθώς οι εν λόγω παρεμβάσεις παρέχονται δωρεάν στο ευρύ κοινό, ή η όποια χρηματική συνεισφορά από το κοινό καλύπτει μέρος μόνο του πραγματικού κόστους της δραστηριότητας, δεν μεταβάλει τον μη οικονομικό της χαρακτήρα και δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αποζημίωση για την παρεχόμενη υπηρεσία. Εξαιρείται η υπο-παρέμβαση 5.1 όπου η ένταση ενίσχυσης ανέρχεται στο 75%.
Ο επιλέξιμος προϋπολογισμός, αντίστοιχα στα έργα δημόσιου χαρακτήρα ανέρχεται έως τις 400.000,00 € ή 20.000,00 € στις περιπτώσεις υλοποίησης άυλων ενεργειών.
